مهندسی جوش و بازرسی سازه های فولادی

فولادهای مورد بحث در این قسمت عبارتند از انواع نیمرخ های نورد شده، ورق و لوازم اتصالی مانند پیچ و مهره و پرچها یی که در کارهای فلزی و اسکلت سازی مصرف می شوند . قطعات فولادی باید از زنگ زدگی و نواقصی که به مقاو مت و یا شکل ظاهری آنها لطمه می زند ، عاری باشند . استفاده از قطعات زنگ زده و پوسته پوسته شده ، مجاز نیست ، مگر اینکه به وسیله ماسه پاشی یا برس زنی کاملاً تمیز گردند، در این حالت نیز چنانچه سطح مقطع نیمرخها ضعیف شده باشد، سطح واقعی ضعیف شده باید در محاسبات منظور گردد. هرگاه دستگاه نظارت به منظور حصول اطمینان از ویژگی های مصالح فولادی وارد شده به کارگاه و قطعات فولادی مصرف شده در ساختمان که به علت مرور زمان و تأثیر عوامل جوی ممکن است ویژگیهای خود را از دست داده باشند و همچنین مصالح فولادی پای کار که به علل گوناگون مدتی در فضای باز باقی مانده اند ، بررسی مشخصات فولادهای مورد مصرف را ضروری تشخیص دهد ، می تواند از هر 10 تن فولاد به تعداد کافی نمونه انتخاب و انجام آزمایشهای زیر را در مورد آنها خواستار گردد:

الف: آزمایش مقاومت کششی و ازدیاد طول نسبی

ب: آزمایش خمشی سرد پ: آزمایش خمشی بر اثر ضربه

ت: آزمایش ترکیب شیمیایی فولاد

فولادهای زیر و معادل آنها را می توان در ساختمانهای فولادی به کار برد:

فولاد ساختمانی ST37-3 ،ST52-3 و فولادهای ساختمانی منطبق با ASTMبه شماره های A36،A53 درجه B ،A242،A375،A440،A441،A500،A501،A529،A570،A607،درجه D،E،A572،A588،A514،A606،A618

گزارش آزمایشهای انجام شده توسط کارخانه سازنده و یا آزمایشهای مورد تأیید کارفرما بر روی مصالح فوق باید صحت ویزگیهای مکانیکی فولادها را در انطباق با آنچه در ASTM-A6ا روشهای مشابه متداول آمده است تایید نماید. فولادهای غیر استاندارد و نامشخص را در صورت نداشتن عیوب سطحی و ظاهری می توان در بخشهایی از ساختمان که دارای اهمیت زیاد نبوده و در مکانهایی که ویژگیهای مکانیکی این فولادها روی استحکام ساختمان اثر سوئی به جا نمی گذارند، به کار برد. فولاد ریختگی یا خشکه در صورتی که مطابق با مفاد ASTM از انواع A27 (درجه 35-65) و A148(درجه 50-80) یا معادل آنها تهیه شده باشد،در کارهای ساختمانی قابل مصرف ست.فولاد چلنگری مطابق با مندرجات ASTM از انواع A235 (ادرجات C و FوG)،ش237(درجه A) و یا مشابه نیز میتوان در کارهای ساختمانی به مصرف رساند .در تمام موارد گزارش آزمایش نمونه هایی ازاین مصالح باید حاکی از انطباق و یژگیهای مکانیکی آنها با مفاد ASTM A502 درجه 1 و 2 مطابقت داشته و کارخانه سازنده باید کواهی لازم را مبنی بر انطباق و ویژگیهای پرجها با آنچه که در ASTMآمده است ارائه دهد.پیچهای پر مقاومت فولادی باید با مندرجات ASTM شماره های A325 ،A449،A490و یا مسخصات مسابه مطابقت داشته باشند ،کارخانه سازنده پیچ باید شواهد مبنی بر انطباق خوا ص مکانیکی پیچ را با مندرجات ASTM را ارائه نماید.

قطعات فولادی اتصالات برشی باید با مشخصات داده شده در نشریه شماره 228 با عنوان ”آیین نامه اجرای ساختمانها D-69و AWS مطابقت داشته باشند.

کارخانه سازنده این قطعات باید مدارک دال بر انطباق ویژگیهای این قطعات با مشخصات مذکور ارائه دهد. مشخصات فولادهای ساختمانی که در تحلیل و طراحی پلاستیک سازه ها در نظر گرفته شده و یا مصرف می شوند باید مشابه یکی از فولادهای ST52-3،ST37-3و یا فولادهای ساختمانی منطبق با ASTMبه شماره های A36،A247،A441،A572،A588 باشند.

دستگاه نظارت مخیر است نتایج آزمایشهای انجام شده در کارخانه تولید کننده فولاد را پذیرفته و سپس تقاضای بازدید محصولات قبل از ارسال آنها از کارخانه را نموده و یا درخواست انجام آزمایشهای مورد نظر را در حضور نماینده خود در کارخانه بنماید . بازدید از فولاد ساختمانی قبل از حمل به کارگاه از وظایف و اختیارات دستگاه نظارت می باشد.

در جدول زیر ترکیب شیمیایی فولادهای ساختمانی با درصد کربن معمولی که در ساخت در تیرآهن، ناودانی، نبشی، سپری و تسمه در کارخانه ذوب آهن اصفهان به کار می رود، درج گردیده است.

مصالح جوشکاری

الکترودهای جوشکاری

الکترودهای جوشکاری باید از بهترین نوع بوده، متناسب با مشخصات جوشکاری و نوع فلزی باشد که به هم جوش می شوند و برای به کار بردن در محلهای مختلف (جوشکاری افقی، قائم، سربالا و مانند اینها) مناسب باشد . معمولاً الکترودهای موجود در بازار از نوع فولاد نرم را برای جوشکار یهای عادی می توان به کار برد، در هر حال مقاومت جوش حاصل از کاربرد الکترودها باید به حدی باشد که بتواند تنشهای محاسباتی را تحمل کند . الکترودها را باید در انبارهای خشک که دارای تهویه کافی باشد یا مرتباً گرم نگهداشته می شود ، نگهداری کرد و از وارد آمدن ضربه به آنها جلوگیری به عمل آورد . مصرف الکترودهایی که پوشش آنها به علت رطوبت و یا ضربه آسیب دیده باشد، مجاز نمی باشد.

سیم جوشکاری

سیم جوشکاری باید تمیز، فاقد هر گونه آلودگی و ناخالصی بوده و سطح آن عاری از زنگ زدگی، روغن و مانند اینها و ساخت کارخانه مورد تأیید دستگاه نظارت باشد.

پودر گدازآور جوشکاری

پودر جوشکاری باید دارای خاصیت قلیایی بوده و متناسب با شرایط مکانیکی و فشاری که به آن وارد می شود، باشد. رطوبت پودر قبل از مصرف نباید از 1% تجاوز نماید. به طور کلی ویژگیهای مصالح جوشکاری باید با مندرجات ”آیین نامه جوشکاری ساختمانی ایران “ مطابقت داشته باشد.

حمل و نقل و نگهداری بارگیری،

حمل و باراندازی انواع مصالح فلزی باید با دقت انجام شود ، به نحوی که مصالح تحت تنشهای بیش از حدود مجاز قرار نگرفته و ویژگیهای مطلوب آنها تغییر نکند . قطعاتی که به هر علت آسیب د یده و دستخوش تغییر شکل شده اند ، باید قبلاً به نحوی رضایت بخش و با نظر و تأیید دستگاه نظارت، اصلاح و مرمت گردد . هنگامی که تعمیر قسمتهای معیوب بدون کم شدن مقاومت آنها میسرنباشد، باید آن قسمتها تعویض گردند. مصالح فلزی باید در مکانهای تمیز، عاری از رطوبت و مواد مضر، دور از گرد و خاک و سایر مصالح مرطوب انبار شوند تا از آلودگی سطح و خوردگی و زنگ زدگی آنها جلوگیری به عمل آید. انواع فلزات را باید بر حسب نوع فلز، نوع نیمرخ و قطر یا نمره هر نیمرخ از یکدیگر ، تفکیک و در کارگاه انبار نمود . در صورت وجود میلگردهای هم قطر یا سایر نیمرخهای هم اندازه با مقاومتهای گوناگون، آنها را باید در محلهای مختلف، نگهداری و با رنگ کردن نوک نیمرخها آنها را از یکدیگر متمایز نمود.

در صورت وجود تردید نسبت به نوع فولاد، باید مطابق مشخصات اقدام به آزمایش آن نمود.